رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری برجسته ترین ویژگی‌های اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) را تشریح کرد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، دکتر سید فرج الله موسوی در همایش تجلیل از پژوهشگران حوزه اندیشه های امام خمینی(ره) به میزبانی واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری با تبیین بخشی از ابعاد اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی(ره) اظهار کرد: مفهوم اندیشه در لغت به معنای فکر، تأمل و تفکر است و اندیشه سیاسی مجموعه ای از آرا و عقایدی است که به شیوه ای عقلانی و منطقی و مستدل در باره چگونگی سازمان دادن به زندگی سیاسی مطرح می شود و می تواند توصیفی یا تبیینی باشد و اندیشمند سیاسی کسی است که بتواند درباره آرا و عقاید خود به شیوه ای عقلانی و منطقی استدلال کند، تا حدی که اندیشههای او دیگر صرفاً آرا و ترجیحات شخصی به شمار نرود.

وی با بیان اینکه اندیشه سیاسی امام خمینی (ره)، جزیی از اندیشه کلان آن امام و متأثر از ابعاد مختلف اندیشه های ایشان است، افزود: از آن جا که امام خمینی شخصیتی چند بعدی است که آثار متعددی در حوزه مباحث عرفان، فقه، فلسفه، کلام و سیاست از ایشان برجای مانده است و به دلیل آن که وی بنیان گذار و رهبر نظامی مبتنی بر اندیشه های اسلامی بوده، بدیهی است که اندیشه سیاسی وی تمام مفاهیمی که در حوزه حکومت و جامعه کاربرد دارد را در بر می گیرد. امام خمینی یکی از بزرگ ترین دانشمندان مسلمان دوران معاصر و از مردان تاریخ ساز جهان اسلام است. وی متفکری بزرگ بود که به حوزه های مختلف علمی اشراف داشت و همین ویژگی ها از وی شخصیتی چند بعدی ساخته بود.

موسوی برجسته ترین ویژگی های اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) را برشمرد و گفت: یکی از مفاهیم محوری در اندیشه امام رابطه دین و سیاست است، به گونه ای که می توان سنگ بنای اساسی اندیشه سیاسی وی را در این موضوع جست و جو کرد. اعتقاد به ضرورت حکومت و دفاع از لزوم وجود نظم سیاسی در جامعه از مباحث پایه ای و بنیادین در اندیشه سیاسی امام خمینی است. ایشان از جمله عالمانی بود که به لزوم تأسیس نظام سیاسی در دوران غیبت معتقد بود. امام با ارائه دلایل عقلی و نقلی اثبات کرده که اولاً اصل وجود حکومت برای جوامع بشری ضروری است. در هر زمانی از جمله زمان غیبت امام معصوم (ع)، جامعه نیاز به حکومت مطلوب دارد که برای استقرار آن باید تلاش کرد.

رئیس واحد یادگار امام خمینی شهرری دومین ویژگی اندیشه سیاسی امام خمینی را عدالت عنوان کرد و ادامه داد: عدالت یکی از مفاهیم کلیدی است که همواره امام (ره) بر آن تأکید دارد و محوری ترین جهت گیری سیاسی اجتماعی نظام سیاسی از دیدگاه ایشان محسوب می شود. امام در سیره نظری و مواضع عملی خود، یکی از مهم ترین اهداف نظام سیاسی را تحقق قسط و عدالت در جامعه بیان می کند: "خدای تبارک و تعالی می فرماید که انبیا را ما فرستادیم، بینات به آنها دادیم، آیات به آنها دادیم، میزان برایشان دادیم و فرستادیم... که مردم قیام به قسط کنند، عدالت اجتماعی در بین مردم باشد". از ویژگی های اندیشه سیاسی امام خمینی آن است که وی حکومت را ابزاری برای تحقق عدالت و معنویت در جامعه می داند، چه این که اگر عدل در جامعه حاکم شود انسان در مسیر رشد و سعادت حرکت می کند، اما در جامعه ای که نشان از عدالت نیست، نشان از سعادت، فلاح و رستگاری نیز وجود ندارد.

وی با بیان اینکه آزادی یکی از شعارهای اصلی انقلاب اسلامی بود و یکی از مفاهیمی که امام به صورت بنیادین از آن دفاع می کردند، افزود: ایشان از آزادی نه به عنوان یک شعار و ابزار سیاسی، بلکه از حقوق ابتدایی بشر نام می بردند و معتقد بودند، این حق ابتدایی بشر است که آزاد باشد. آزادی چه آن جا که به سرنوشت مشترک با دیگران ارتباط پیدا می کند؛ یعنی آزادی های مدنی و اجتماعی و چه آزادی های خصوصی و فردی که شامل حوزه هایی مانند عقیده، بیان، فکر، احزاب و مطبوعات می شود. البته، طبیعی است که این آزادی ها بدون حد و مرز نخواهد بود. از نگاه امام حد این آزادی ها تا آن جا است که مصالح کشور را به خطر نیندازند. امام مرزهای آزادی را قوانین دینی و قوانین کشور که برگرفته از اسلام است می دانستند و می گفتند در تمام دنیا و تمام کشورها میان آزادی و توطئه مرز وجود دارد.

موسوی استقلال را یکی دیگر از برجسته ترین ویژگی های اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) دانست و اظهار کرد: استقلال در تمام زمینه ها، عدم وابستگی، نفی دخالت اجانب، قطع نفوذ بیگانگان، تحت نظر دیگران نبودن و اداره مستقل مملکت تعاریفی است که امام از استقلال ارائه می دهند.

وی افزود: مردم سالاری و نقش ویژه مردم در تعیین سرنوشت و حضور فعال آنان در عرصه های مختلف سیاسی و اجتماعی، از دیگر محورهای اندیشه سیاسی حضرت امام است. ایشان در رابطه با تعیین سرنوشت هر جامعه و ملتی به دست خودشان چنین می گوید: "ما بنای براین نداریم که یک تحمیلی به ملتمان بکنیم و اسلام به ما اجازه نداده است که دیکتاتوری کنیم. ما تابع آرای ملت هستیم".

وی ادامه داد: قانون مداری و قانون گرایی از اصول اساسی اندیشه سیاسی حضرت امام است. امام عمل به قانون را برای تمامی افراد جامعه از پایین ترین رده نظام تا بالاترین مقامات واجب می دانست. در حکومت مورد نظر امام شخص مطرح نیست، ملاک قانون الهی است. همه تابع قانون اند و فرقی میان اشخاص نیست. امام معتقد بود در اسلام قانون حکومت می کند، به گونه ای که حتی پیامبر اکرم (ص) نیز تابع قانون بود.

موسوی با بیان اینکه امام خمینی یکی از تأثیر گذارترین متفکران عصر حاضر در تاریخ معاصر ایران است، گفت: امام فرهنگ را مبنا و پایه ای برای مسائل سیاسی و اقتصادی می داند. ایشان معتقد بود اگر فرهنگ درست شود و انسان درست تربیت شود، همه مشکلات جامعه درست می شود: "پس فرهنگ، یک کارخانه آدم سازی است، چنانچه انبیا هم برای همین معنا آمدند که آدم درست کنند...". از نگاه امام، فرهنگ کامل و انسان ساز فقط در درون اسلام وجود دارد و تربیت جامعه و مردم تنها از مسیر فرهنگ اسلامی امکان پذیر است: "قضیه تربیت یک ملت به این است که فرهنگ آن ملت صحیح باشد. شما کوشش کنید که فرهنگ را، فرهنگ مستقل اسلامی درست کنید".

موسوی با توجه به اینکه اتحاد و وحدت میان اقشار مختلف مردم از دیگر مؤلفه های اندیشه امام در عالم سیاست است، ادامه داد: ایشان رمز پیروزی انقلاب اسلامی را در سایه وحدت می دانست و معتقد بود که از برکات انقلاب اسلامی که موجب عزت ملت ایران و امت اسلامی گردید، مسئله اتحاد بود.

وی مصلحت را از دیگر ویژگی های اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) دانست و اظهار کرد: امام خمینی معتقد بود از نگاه اسلام کارگزاران حکومت نمی توانند طبق رأی و نظر خود عمل کنند و بر آن اصرار بورزند، بلکه تمام آنچه در حکومت می گذرد باید براساس قوانین الهی باشد، البته حاکم اسلامی می تواند در موضوعات طبق صلاح مسلمانان و یا صلاح حوزه حکومتی خود عمل کند. امام خود بارها تأکید کردند، اگر مصلحت اسلام یا مسلمانان را در عمل خاصی دیدند اقدام می کنند. دلایل پذیرش قطنامه 598 را در راستای همین اصل می توان ارزیابی کرد.

این مسئول گفت: دعوت جهانیان به اسلام و گسترش معارف اسلام در میان ملل مختلف یکی دیگر از مفاهیم کلیدی اندیشه سیاسی امام خمینی است. دعوت گورباچف رهبر حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی سابق از این زاویه قابل بررسی است: "باید قشرهای غیر اسلامی را ... به مکتب مترقی عدالت پرور اسلام دعوت کنید.

رئیس واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری خاطرنشان کرد: احیای هویت اسلامی، یکی دیگر از محورهای اندیشه سیاسی و مبارزاتی امام خمینی است. امام (ره) احیای هویت ملی - اسلامی را رمز استقلال و قدرت کشور و مانعی در راه گسترش سلطه قدرت های جهانی دانسته و همواره تأکید می کردند که: "یچ نحو استقلالی حاصل نمی شود، مگر این که ما خودمان را بشناسیم و باور داشته باشیم.

موسوی سیاست خارجی را از برجسته ترین ویژگی های اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) عنوان کرد و گفت: سیاست خارجی، چگونگی روابط با کشورهای خارجی و نحوه تعامل دولت اسلامی در عرصه های بین المللی، و دفاع از مظلومان و محرومان در سراسر دنیا، یکی از مباحت مهم در اندیشه سیاسی امام خمینی محسوب می شود. نفی سلطه بیگانگان ( اصل نفی سبیل). این یکی از قواعد مهم فقه اسلام است که براساس آن حق سلطه کافران بر مسلمان نفی شده است. امام براساس این قاعده فقهی با امام با هرنوع سلطه طلبی و مداخله بی گانگان در امور مسلمانان به شدت مخالفت می کرد. مخالفت امام با استکبار، قطع سلطه اجانب و مخالفت با اتکای به قدرت های سلطه گر، در این راستا است.

رئیس واحد یادگار امام در پایان از تلاش ارزشمند دکتر میرزاده ریاست عالیه دانشگاه آزاد اسلامی درخصوص راه اندازی مرکز فرهنگی دانشگاهی امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی در راستای بسط و انتشار اندیشه های تابناک معمار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) تشکر و قدرانی کرد.

وی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه پرتو اندیشه های نورانی حضرت امام خمینی (ره) بر آسمان علم و دانش، روشنی بخش آینده تاریخ بشریت بوده و یکی از رسالت های مهم مراکز علمی و پژوهشی تبیین مبانی و اصول علمی و نظری اندیشه های حضرت امام خمینی(ره) و پدیدار ساختن درون مایه‌های علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی در پرتو اندیشه‌های ایشان برای نسل آینده و جهانیان است، امیدوارم با توجه به اینکه رئیس و اعضای شورای سیاستگذاری مرکز فرهنگی دانشگاهی امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی همگی از یاران صدیق و وفادار به امام و مقام معظم رهبری هستند بتوانند در بسط و انتشار اندیشه های حضرت امام بیش از گذشته اهتمام بورزند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 9 =